دستور العمل غواصي اشباع قسمت چهارم

4-6- گذاشت فشار میانی ( افزایش عمق کاری غواص )

الف) گذاشت فشار میانی براي اعماق كاري كمتر از 180 متر

چنانچه پس از قرار گرفتن غواصان در اولین عمق کاری بمدت حداقل 3 (بیش از 3 ساعت ) ، تصمیم به افزایش عمق آنان گرفته شد ،  پريودهاي متعادل سازي زير بكار گرفته مي شود :

·     افزايش عمق كمتر از 50 متر                              بدون نیاز به متعادل سازی

·     افزايش عمق بيش از 50 متر                              پریود متعادل سازی 1 ساعته

اگر پس از قرار گرفتن غواصان در اولین عمق کاری بمدتی کمتر از 3 ساعت تصميم به افزايش عمق آنان گرفته شد ، پريودهاي استاندارد متعادل سازي ، برابر جدول بالا بكار گرفته مي شود .

 

 

ب) گذاشت فشار میانی براي اعماق كاري بيش از 180 متر

در خصوص گذاشت فشار میانی براي اعماق كاري بيش از 180 متر ، چون بدن غواصان از قبل با حد معینی از فشار تطبیق داده شده است ، لذا نرخ يا سرعت گذاشت فشار همان سرعت گذاشت فشار اوليه است . مدت پريود هاي متعادل سازي در هر عمق كاري جديد عميق تر ، قبل از شروع اولين فعاليت غواصي با زنگ ، بستگي به اندازه گذاشت فشار میانی ( افزایش عمق ) دارد .

·     افزايش عمق كمتر از 30 متر :  نیاز به پریود متعادل سازی نیست ، نیازی به توقف در عمق 200 متری یا 300 متری نیست .

·     افزايش عمق از 31 تا 50 متر  :  2 ساعت پريود متعادل سازي . نيازي به توقف در 200 متري يا 300 متري نيست

·     افزايش عمق بيش از 50 متر  :  همان روش متعادل سازي که براي گذاشت فشار اوليه در نظر گرفته شده است.

 

5-6- انتخاب گاز هلیوکس براي تحت فشار گذاردن اطاق فشار 

در غو.اصي اشباع با گاز هليوكس ، تحت فشار گذاشتن اوليه اطاق بگونه اي صورت مي پذيرد كه فشار نسبي اكسيژن اطاق فشار بين 330 تا  500 ميلي بار تنظيم گردد . مقدار مطلوب و بهينه اين تنظيم 350 ميلي بار مي باشد .اين مطلب قابل پذيرش است كه در پايان گذاشت فشار ، حداكثر فشار نسبي اكسيژن اطاق فشار به 500 ميلي بار برسد . هيچگونه اقدامات اصلاحي در این خصوص لازم نيست ، چرا كه اكيسژن زياد اطاق فشار صرف متابوليسم بدن غواصان مي گردد و كاهش مي یابد .

 

1-5-6- استفاده از هليوم خالص

بعضي از شناورها داراي نوعي ساختار فني هستند كه امكان اتصال گاز هليوم خالص به منبع تغذيه غواصان را ندارند . بمنظور جلوگيري از افزايش بيش از حد فشار نسبي اكسيژن در اطاق فشار ، بخصوص در غوصهاي عميق ، ممكن است از گاز هليوم خالص براي تحت فشار گذاشتن اطاق فشار استفاده شود . در اين صورت از اقدامات احتياطي ذيل بايد پيروي شود .

در هر فعاليت غواصي قبل از استفاده از هليوم خالص بايد خطرات احتمالي مورد تجزيه و تحليل قرار گيرند.

هر گاه عمق كاري عميق تر از 100 متر باشد ، استفاده از گاز هليوم خالص مجاز مي باشد . اول گذاشت فشار را با گاز مخلوط هليوكس آغاز كنيد تا فشار نسبی اكسيژن به 350 ميلي بار برسد .

مثال :

-     عمق كار     :    160   متر ( 17 بار )

-     تركيب گازي / اوليه براي گذاشت فشار   :  هليوكس   84/16

-     تركيب گازي ثانويه براي گذاشت فشار   :  هليوم خالص

-     فشار نسبي اكسيژن در سطح   :  210 ميلي بار

-     فشار نسبي اكسيژنی  كه بايد اضافه شود   :  140  ميلي بار

بنابراين برنامه گذاشت فشار بشرح زير خواهد بود :

  

10 متر                     160 میلی بار 128.8 '>   12='>   12 x=140أ—10160'>                       140 میلی بار

از آنجائيكه فشار نسبي اكسيژنی که لازم است اضافه شود ( 140 ميلي بار ) بايد توسط گاز مخلوط هليوكس 84/16 تامين شود ، لذا بايد اطاق فشار را تا عمق 8/8 متري با گاز هليوكس 84/16 تحت فشار قرار داد .

پس از اين مرحله گذاشت فشار را با هليوم خالص تا عمق كار ادامه دهيد .

  

2-5-6- مواقعي كه استفاده از هليوم خالص مجاز نيست

مواقعي كه عمق كاري كمتر از 100 متر است ، استفاده از گاز هليوم خالص مجاز نيست و بنابراين گذاشت فشار عموما" بايد در دو مرحله صورت پذيرد . مرحله دوم گذاشت فشار را مي توان با گاز هليوكس 98/2 انجام داد .

مثال :

-    عمق كار    :                                                         50  متر ( 6 بار )

-    گاز مخلوط اوليه براي گذاشت فشار   :                          هليوكس  90 / 10

-    گاز مخلوط ثانويه براي گذاشت فشار   :                         هليوكس  98/ 2

اگر گذاشت فشار تا عمق 50 متري تنها با گاز مخلوط هليوكس  98/2 اجراء شده بود فشار نسبي گاز اكسيژن بشرح زير محاسبه می گردید :

فشار نسبي اكسيژن گاز مخلوط 98/2  در عمق 50 متري ( بدون در نظر گرفتن فشار سطح ) = 100 ميلي بار

فشار نسبي اكسيژن در سطح  = 210 ميلی بار

 بنابراين :

میلی بار 310  = 210 ميلي بار  + 100 ميلي بار

فشار نسبي اكسيژن مورد نياز كه بايد اضافه شود :  40 ميلي بار

8 % = 2 %– 10% = درصد اكسيژن گاز مرحله دوم  - درصد اكسيژن گاز مرحله اول

متر 5 = 12408'> = عمق فشار گذاري اوليه

بنابراين برنامه گذاشت فشار بشرح زير خواهد بود :

فشار نسبي اكسيژن در سطح   =    210  ميلي بار

فشار نسبي اكسيژن اضافه شده تا عمق 5 متري با گاز 90/10 برابر است با :    ميلي بار 50 = 10 × 5

فشار نسبي اكسيژن اضافه شده تا عمق50 متري ( از 5 متري تا50 متري يعني 45 متر) با گاز 98/2 برابر است با :               ميلي بار90 = 2 × 45

آخرين فشار نسبي اكسيژن برابر است با :       ميلي بار350 = 90 + 50 + 210

آخرين فشار نسبي اكسيژن در عمق 50 متري برابر است با :    350 ميلي بار

اگر شرايط اجازه دهد ، گذاشت فشار اوليه و ثانويه را مي توان با استفاده از يك نوع گاز انجام داد .

در بعضي موارد خاص ، درصد اكسيژن در گاز ثانويه ممكن است به كمتر از 2% مجاز گردد اما قواعد عنوان شده در مثال 2 بالا كماكان كاربرد خواهند داشت .

 

6-6- انتخاب گاز هلیوکس براي گذاشت فشار مياني

محدوديتهاي مطرح شده براي استفاده از هليوم خالص ، بر گذاشت فشار مياني نيز تاثير دارد .

اين موضوع قابل پذيرش است كه فشار نسبي نهائي اكسيژن مي تواند از 350ميلي بار افزايش يابد و به 500 ميلي بار در پايان گذاشت فشار مياني ، بهنگامي كه هيچ راه حلي عملي ديگري وجود ندارد برسد. در اين خصوص اقدامات اصلاحي مورد نياز نيست . چرا كه اكسيژن زياد اطاق فشار صرف متابوليسم بدن غواصان مي گردد و كاهش مي يابد . بهر حال توصيه مي گردد كه تا آنجا كه زمان اجازه مي دهد ، فشار نسبي اكسيژن اطاق فشار بمنظور جلوگيري از افزايش بيش از 350 ميلي بار به حداقل مطلق 300 ميلي بار ، قبل از شروع گذاشت فشار مياني كاهش يابد . هنگاميكه عمق كاري جديد عميق تر از 100 متر است ، چنانچه نتوان با گاز مخلوط هليوكس 98/2 به عمق مورد نظر ( با در نظر گرفتن فشار نسبي اكسيژن در محدوده مورد نياز ) دسترسي پيدا كرد ، مي توان از گاز هليوم خالص استفاده نمود ( توجه : به بند 1-5-6 مراجعه شود .  « در هر فعاليت غواصي مثل استفاده از گاز هليوم خالص ، بايد خطرات احتمالي مورد تجزيه و تحليل قرار گيرند . »)

   

7- كنترل پارامترهاي محيطي اطاق فشار

1-7- عمق اطاق فشار

عمق اطاق فشار باید بين 5/0 ±  متر نگهداشته شود .

 

2-7- اكسيژن اطاق فشار

اكسيژن اطاق فشار توسط غواصان مصرف ( 30 ليتر در ساعت به ازاي هر نفر ) و بخشي از آن از طريق ليك يا نشت سيستم به هدر مي رود . در سيستم اشباع ، هم بدليل فيزيولوژيكي و هم بدليل تامين حاشيه امنيت در مواقع كاهش گاز مخلوط يا افت تصادفي فشار ، فشار نسبي اكسيژن بيش از مقدار معمول و عادي تنظيم مي گردد . در عمق كاري ، محدوده عادي اكسيژن بين 330 تا 350 ميلي بار مي باشد . مقدار بهينه اين ميزان نزديك به 350ميلي بار مي باشد .

بهر حال تحت شرايط خاص ، حداقل و حداكثر مطلق اكسيژن براي پريود هاي زمانی كوتاه همراه با اقدامات ايمني لازم ،  300 و  500 ميلي بار مي باشد .

در طول فعاليهاي غواصی اشباع فشار نسبي اطاق فشار بايد بطور پيوسته تحت نظر قرار گيرد .

 

3-7- دي اكسيد كربن ( co2 ) اطاق فشار

دي اكسيد كربن توسط متابوليسم بدن غواصان ايجاد ( 30 ليتر در ساعت به ازاي هر غواص ) و مقدار آن به آهستگي در داخل اطاق فشار افزايش مي يابد . فشار نسبي دي اكسيد كربن در اطاق فشار بايد حداقل هر يك ساعت ثبت شود.

سطح دي اكسيد كربن داخل اطاق فشار بستگي به تعداد غواصان ، حجم اطاق فشار و كارائي دستگاه تصفيه كننده گاز co2 دارد . فشار نسبي گاز co2 در اطاق فشار نبايستي از 10 ميلي بار افزايش يابد . وقتیکه فشار نسبي گاز co2 بطور ناگهاني افزايش مي يابد و / يا قبل از رسیدن فشار نسبی آن به 10 ميلي بار ، سودالایم فيلترهاي اطاق فشار بايد تعويض شوند .

 

 4-7- دماي اطاق فشار

غواصان در اطاق فشار ، كاهش دما را بر پوست و سيستم تنفسي خود تجربه مي كنند . بمنظور برقراري تعادل دما و فراهم نمودن دماي مناسب، لازم است كه دماي اطاق فشار بشرح مشخصات ذيل كنترل شود . دماي اطاق فشار بايد با در نظر گرفتن رفاه و آسايش براي غواصان تنظيم شود . توجه داشته باشيد كه با افزايش عمق، محدوده دماي مناسب براي غواصان بطور قابل ملاحظه اي کم ميشود . در مجموع حداقل دما 22 درجه سانتي گراد و حداكثر آن 33 درجه سانتي گراد مي باشد .

مشخصات مقادير دماي اطاق فشار

 

5-7- رطوبت نسبي اطاق فشار

رطوبت نسبي اطاق فشار بايد براي عمق عادي كمتر از 180 متر بين 40% تا 60% ( در صورت امكان ترجيحا در محدوده پايين ) و براي غوصهاي عميق تر بين 40% تا 50% كنترل گردد . كنترل رطوبت نسبي در اطاق فشار بدلايل زير حائز اهميت است :

·        رطوبت بالاي ايجاد شده در اثر دماي زياد ، محيط ايده آلي را براي آلودگيهاي قارچي و باكتريالي پوست و گوش خارجي فراهم مي نمايد .

·        رطوبت بالا موجب اشكال در سيستم تعريق و تبخير سطحي پوست مي گردد و لذا مانع از تنظيم دماي بدن مي گردد . اگر دماي اطاق فشار خيلي بالا باشد ، احتمال از دست دادن آب بدن و گرمازدگي وجود دارد .

 

6-7- نيتروژن اطاق فشار

نيتروژن اطاق فشار نبايستي از 8/0 بار تجاوز نمايد .

 

7-7- ساير آلاينده هاي اطاق فشار

در فعاليتهاي جوشكاري ، يا هنگام عمليات در نزديكي محل نشت خطوط لوله نفت و گاز ، لازم است به آلاينده هايي كه ممكن است از طريق غواصان ، لباسهايشان يا از طريق زنگ غواصي ( بهنگام وصل شدن به سيستم اطاق فشار ) به داخل اطاق اشباع منتقل گردند ، تاكيد و توجه ويژه اي شود .

 

8- دستورالعمل برداشت فشار

1-8- تاخير پس از آخرين غوص

بين پايان آخرين غوص با زنگ غواصي و شروع برداشت فشار نهائي يا هر نوع برداشت فشار مياني بايد يك توقف 8 ساعته در عمق كار رعايت گردد .

 

2-8- آمادگي براي برداشت فشار

8 ساعت قبل از شروع برداشت فشار اشباع ،‌فشار نسبي اكسيژن اطاق فشار را به 500 ميلي بار ارتقاء دهيد . توقف 8 ساعته ميتواند دقيقا پس از پايان آخرين غوص زنگ شروع شود اما رساندن اكسيژن به حد مورد نياز    ( 500 ميلي بار ) ،‌پس از مراجعت آخرين غواص صورت ميپذيرد .

 

3-8- مديريت و كنترل گازها

در طول برداشت فشار ، غواصان از گاز داخل اطاق فشار تنفس مي كنند .

 

1-3-8- اكسيژن

اين موضوع غير عادي نيست كه تغييرات كوچكي در قرائت فشار نسبي اكسيژن وجود داشته باشد . بمنظور پيروي از قوانين مربوط به گاز اكسيژن در اطاق فشار ، راهنماييهاي زير ارائه گرديده است : در همه عمقهاي تا 13 متر ، فشار نسبي اكسيژن اطاق فشار بايد بين 470 تا 500 ميلي بار نگهداشته شود .

بمحض صعود به عمق 12 متري و براي بقيه برداشت فشار ، غلظت اكسيژن اطاق فشار بايد بين حداقل 21% و حداكثر 22% نگهداشته شود . ( در عمل اين محدوده بايد بين 21% تا 9/21% باشد )

 

2-3-8- گازهاي ديگر و پارامترهاي محيطي

درجه حرارت يا دما همانند ساير برنامه هاي برداشت فشار تنظيم مي گردد اما ساير شرايط محيطي ( مانند دي اكسيد كربن ، نيتروژن ، رطوبت ) بهمان اندازه عمق اشباع ( عمق كاري ) نگهداشته مي شوند .

فریدون سروری

 صفحه اصلی